Studie : verbetering van de openbare netheid en de levenskwaliteit in de wijken rond de stations Brussel-Noord en Brussel-Zuid
Op 11 december 2025 organiseerden het Brussels Studies Institute, Brussel Net en Protagoras (IHECS) gezamenlijk het colloquium “Gares à vous… Spoor naar netheid”, naar aanleiding van een eerste samenwerking die door Net Brussel was geïnitieerd.
In het verlengde van dit traject is in februari 2026 de studie “Verbetering van de openbare netheid en de levenskwaliteit in de wijken rond de stations Brussel-Noord en Brussel-Zuid” van start gegaan, die in november 2026 zal worden afgerond.
De studie, die uitgevoerd wordt, door Victor Wautié (stedenbouwkundige en sociaal ecoloog, ULB-BSI), verloopt in vier fasen:
- Analyse van de problematiek en de context: deze eerste fase, waarin een analyse van het ecosysteem wordt gemaakt evenals een territoriale diagnose, wil vooreerst de reeds bestaande kennis in kaart brengen en daarnaast een reeks interviews afnemen van mensen die in het veld werkzaam zijn om zo een beter zicht te krijgen op hoe overheidsdiensten die op het terrein werkzaam zijn de problemen van deze wijken ervaren.Wat zijn de specifieke kenmerken van deze wijken op het vlak van gebruikers, stedelijke geografie en problematieken? Wie is waarvoor verantwoordelijk?
Het doel van deze fase is het identificeren en kaderen van de problematieken op het gebied van openbare netheid in de wijken rond de stations Brussel-Noord en Brussel-Zuid.
Enkele bronnen :
-
- Diagnostic et plan d’action MPZ pour les zones Liedts et Midi (Citytools, 2022 & Clean.Brussels, 2023)
- Evaluation de l’impact de la sensibilisation et des sanctions en matière de propreté (IBSA, 2023)
- Etude psycho-comportementale sur les facteurs influençant les actes de malpropreté, l’identification des “profils” et les leviers d’actions (BeHaven, 2022 & EgérieResearch, 2022)
- CRU 7 Autour de la gare du midi – Diagnostic (perspective, 2022)
- MPZ Phase 1 et 2 — Rapport de pré-diagnostic Périmètre Midi (Citytools, 2022)
- Diagnostic santé mentale et assuétudes dans le Quartier Nord (PPU, 2024)
- Benchmarking: Nadat de problemen inzake openbare netheid die als het meest storend worden ervaren door de geïnterviewde actoren in kaart zijn gebracht, zullen een aantal ervan worden geselecteerd om vervolgens na te gaan hoe andere Europese steden in een vergelijkbare context deze problemen voorkomen of aanpakken.
Hoe pakken andere Europese steden, die met vergelijkbare uitdagingen worden geconfronteerd, het beheer van hun stationswijken aan? Als die analyse mogelijk is, welke lessen kunnen daaruit worden getrokken?
- Vertaalslag: Tijdens consultatieve workshops zal worden nagegaan hoe de geselecteerde goede praktijken kunnen worden vertaald naar de Brusselse context, rekening houdend met het bestaande ecosysteem, de specifieke kenmerken van de stationswijken Brussel-Noord en Brussel-Zuid, en de lessen die kunnen worden getrokken uit bestaande Brusselse initiatieven.
- Rapport en aanbevelingen: Het BSI-team zal een eindrapport opstellen waarin de verschillende onderzoeksresultaten worden samengebracht in een toegankelijke vorm die met de verschillende sleutelactoren kan worden gedeeld.
Daarnaast is het de bedoeling om op basis van de vertaaloefening concrete aanbevelingen te formuleren: welke praktijken, samenwerkingsvormen en andere hefbomen kunnen een meerwaarde bieden om de openbare netheid en de leefkwaliteit in deze wijken te verbeteren? Op welke wijze en onder welke voorwaarden kunnen deze worden toegepast?
Deze aanbevelingen zullen rekening houden met de rol die de verschillende betrokken actoren daarbij kunnen opnemen.
Begeleiding en opvolging:
Begeleiding en coördinatie: Anneloes Vandenbroucke en Simon Boone
Promotor: Dirk Jacobs (ULB – Brussels Studies Institute)
Het onderzoek wordt aangestuurd door een stuurgroep die, naast het onderzoeksteam (Victor Wautié, Anneloes Vandenbroucke, Simon Boone) en het Protagoras-team, dat parallel een onderzoek uitvoert naar de te volgen communicatiestrategie inzake openbare netheid in stationswijken, uit een vertegenwoordiger van FOST+ en verschillende vertegenwoordigers van Brussel Net, waaronder de adjunct-directeur en de ‘Manager Public de Zone’.
Om zowel inhoudelijk als methodologisch het onderzoek te verrijken, is er ook een begeleidingscomité opgericht. Dit comité bestaat uit verschillende collega’s uit het BSI-netwerk met relevante expertise, met name Mathieu Berger (UCLouvain), Louise Carlier (UCLouvain – Saint-Louis Bruxelles), Chloé Deligne (ULB), Lien Maes (Actiris/voorheen VUB), Elisabetta Rosa (UCLouvain) en Mathieu Strale (ULB).